
Plan pou Kenbe Pèp Pov: Kijan Sistèm Kolonizasyon Modèn Aplike sou Ayiti
Hello and welcome to JeanCandio Academy.”
Jodi a nou pral prezante w yon “script” ki te ekri depi plizyè syèk pou kraze nasyon, kenbe yo pòv, epi anpeche yo leve tèt yo.
Script sa a te aplike sou Lafrik — men li aplike sou Ayiti tou.
Nou pral montre:
✔ avantaj sistèm nan (poukisa li travay)
✔ feblès li (poukisa li pa ka kontinye menm jan ankò)
✔ epi kijan nou ka kòmanse kraze chenn yo.
1 — Entwodiksyon Sik la: Fòs ak Feblès Metòd la
Plan pou kenbe Ayiti pòv — Metòd ki te teste sou Lafrik
Ant 15 Novanm 1884 e 26 Fevriye 1885, 14 peyi Ewopeyen yo te reyini nan Bèlen pou divize Lafrik, trase fwontyè, pran resous, e mete sistèm ki toujou egziste jodi a.
Sa pa t sèlman istwa.
Sa se yon metòd.
Yon metòd ki baze sou:
Divizyon
Manipilasyon
Depandans
Eksplwatasyon resous
Naratif ki kontwole
Edikasyon ki pa devlope pèp la
Lidè ki sèvi enterè etranje
Kesyon an se:
Eske menm metòd sa yo ap aplike sou Ayiti jodi a?
Nap li script la, epi ranplase moAfrikpaAyiti, pou nou kapab wè pi klè.
2 — Kijan Pou Anpeche Ayiti Devlope (Script la)
Sa ki anba a se metòd ki te itilize kont anpil nasyon. Nou itilize l pa pou dekouraje w — men pou ouvri je nou sou estrateji pou kraze l.
Pou kenbe Ayiti fèb:
Kenbe pèp la divize: nwa vs milat, vil vs pwovens, relijyon vs relijyon
Mete lidè ki sèvi enterè lòt peyi
Finanse gang, konfli, opozisyon
Touye oswa retire lidè ki vle bati peyi a
Kontwole resous: min, petwòl, agrikilti
Kenbe ekonomi an fèb, an dèt
Sabote endistri lokal
Kontwole medya ak naratif
Fey pèp la panse yo pa vo anyen
Fòme jèn yo pou yo memorize, pa pou yo kreye
Ankouraje briyan yo kite peyi a
Kenbe lame a fèb
Fòse depandans sou ONG ak charite
Fè yo kwè yo pa ka sove tèt yo san etranje
Fòmlil la senp:
Divize → Kòripsyon → Eksplwatasyon → Misedikasyon → Depandans → Pwopagann → Tiranri Sistèmik
Men… gen gwo fann nan sistèm sa a kounye a.
E se fann sa yo kap pèmèt Ayiti leve.
3 — 10 Fòs Sistèm Opresyon an (Poukisa li toujou mache jodi a)
1. Rasin istorik pwofon
Sistèm nan egziste depi syèk; li adapte, li teste, li konn travay.
2. Divizyon estratejik toujou efikas
Konflil politik, relijye, sosyal ka reveye fasilman.
3. Kontwòl sou resous natirèl yo
Resous Ayiti (min, metal, tè) enteresan anpil pou gwo peyi.
4. Depandans ekonomik
Dèt ak prè entèlektyèl kenbe peyi yo nan chenn finans.
5. Fèb endistriyalizasyon
Nou vann matyè premyè — nou achte pwodwi fini.
6. Naratif kontwole
Medya entènasyonal kontwole imaj Ayiti.
7. Brain Drain fò
Moun ki plis konpetan yo kite peyi a.
8. Edikasyon ki pa fòme lidè
Yo fòme travayè, non inovate.
9. Lidè fasil pou manipile
Koripsyon toujou yon zouti pou kontwole pouvwa.
10. Depandans sekirite
Lame fèb → depann de fòs etranje → pa gen souverènte reyèl.
4 — Feblès Sistèm nan (Pourki sa li pap ka kontinye menm jan)
1. Lespwi Pan-Afrikanis ak Pan-Ayisyen ap leve
Jèn yo wè blueprint la.
2. Inovasyon lokal ap grandi
Agritech, fintech, aplikasyon, AI, ak biznis lokal ap boujonnen.
3. Mond lan vin multipolè
Pa gen yon sèl “mèt planèt” ankò.
4. Plis konesans, plis edikasyon
Entènèt kraze baryè kolonizasyon entelektyèl.
5. Medya dijital kraze naratif fo yo
Pèp yo ka pale dirèk.
6. Nouvo modèl finansman
BRICS, fon altènatif, kolaborasyon rejyonal.
7. Sitwayen pa pè ankò
Pwotestasyon, mouvman jèn yo, ak reveye mantal.
⭐Rezime
Fòs sistèm opresyon an:
Divize pèp la, mete lidè kòripsyon, kontwole ekonomi, resous, medya, sistèm edikasyon, sekirite, ak opòtinite.
Feblès sistèm nan:
Konnen k ap leve, teknoloji, dyaspora ki reveye, mond multipolè, jèn ki pran konsyans, menm lidè rejyonal k ap chanje règ yo.
