Community working together to rebuild Haiti, symbolizing national restoration.

Konnen Tet Ou ,Konnen Sistem nan

November 22, 20253 min read

Entwodiksyon

Chanjman kòmanse ak konesans — pa sèlman edikasyon.
Anvan yon nasyon ka leve, pèp li a dwe konprann twa bagay: tèt li, sistèm li ap viv ladan li an, ak sik ki bloke li a.

Ou pa ka kraze yon sik ou pa konprann, e ou pa ka rebati yon nasyon si ou pa konnen kiyès ou ye.

Blog sa a baze sou Etap 1 nan seri 10 Etap pou Kraze Sik la epi Rebati Nasyon an.


Pati 1 — Poukisa Konnen Tèt Ou Vini Anvan

Yon pèp ki pa konnen tèt li, pa ka bati yon nasyon solid.

Anvan nou pale sou sistèm opresif la, nou dwe konsantre sou ou menm. Ou dwe reponn:

  • Kiyès ou ye?

  • Ki kote w ap ale?

  • Kote w soti?

  • Poukisa w la?

  • Kisa ou kapab fè? Ki talan oswa potansyèl ou genyen?

Poukisa li enpòtan:

  • Objektif ou ba ou fòs pou leve pi wo pase sistèm nan

  • Konnen tèt ou ede w wè wòl ou nan rekonstriksyon nasyon an.l

  • Yon nasyon se idantite kolektif moun kap viv ladan’l.

Vèsè Biblik: Oze 4:6

“Pèp mwen yo peri paske yo pa gen konesans.”
Sa a se pa konesans lekòl — se konesans idantite, objektif, ak potansyèl.


Pati 2 — Konprann Sistèm Ki Kontwole Sik la

Lè pèp la konnen tèt li, yap kapab wè sistèm nan klè.

Kriz Ayiti a pa o aza oswa aksidantèl. Li se yon sistèm ki konstwi depi syèk. pou kreye:

  • Povrete

  • Depandans

  • Divizyon

  • Enstabilite

Sistèm nan genyen:

  • Rasin: kolonyalis, dèt, entèferans etranje

  • Estrikti: kontwòl ekonomik, manipilasyon politik

  • Zouti: lapèrèz, inyorans, koripsyon

  • Objektif: kenbe nasyon an fèb epi divize

Vre sans:

Si ou pa konprann sistèm nan, w ap konbat move ènmi.

Egzanp: Metòd “5 Poukisa” Toyota itilize pou jwenn rasin pwoblèm nan ka ede nou dekouvri kòz pwoblèm Ayiti yo.


Pati 3 — Sik Ki Kenbe Pèp la nan goj

Sik sa a espirityèl, istorik, sikolojik, ekonomik, ak edikatif. Li kontinye paske pèp la podyab pa konnen:

  • Kiyès yo ye

  • Ki jan sistèm nan mache

  • Ki jan pou simonte sistem nan.

Sik la gen ladan:

  1. Povrete

  2. Mantalite pou siviv

  3. Move lidèchip


Pati 4 — Diferans Ant Konesans Ak Edikasyon

Edikasyon:

  • Bay enfòmasyon

  • Prepare w pou travay nan sistèm nan

  • Ka pwodwi diplòm san transfòmasyon

Konesans:

  • Revele verite

  • Bay konpreyansyon

  • Eksplore sistèm nan

  • Reveye idantite

  • Pwodui sajès

Note sa :

“Edikasyon ba ou yon travay; konesans ka rebati yon nasyon an.”


Pati 5 — Senk Pilye Konesans yo

Sa yo se fondasyon pou chanjman nasyonal:

  1. Konnen Kote w Soti — kise Kreyatè w, Bondye ak prensip Li yo

    • Moun fèt nan imaj Bondye (Jenèz 1:26) pou yo panse, deside, ak domine.

  2. Konnen Tèt Ou

    • Idantite, Objektif, Potansyèl

    • Chak Ayisyen gen yon don inik pou ede rebati nasyon an

  3. Konnen Sistèm nan

    • Konprann istwa li, pyèj li yo, ak modèl li

  4. Konnen Nasyon an

    • Potansyèl Ayiti, resous li, ak pozisyon li

  5. Konnen Wout Solisyon an

    • Estrateji, Lidèchip, Kominote, Disiplin, Vizyon alontèm

Sitasyon:

“Ou pa ka chanje yon nasyon ou pa konprann.”


Pati 6 — Poukisa Etap Sa a Enpòtan

  • Pwovoke chanjman nasyonal

  • Konesans kraze sistèm mantal ki kenbe nou nan povrete

  • Konprann sistèm nan bay estrateji

  • Sistèm nan tonbe lè:

    • Pèp la jwenn konesans

    • Pèp la konprann idantite yo

    • Pèp la ini

    • Pèp la swiv prensip yo


Kounya

Poze tèt ou kesyon:

“Ki pati nan sistèm nan ki afekte w plis?”

Abone pou pwochen sesyon an:
➡️ Sesyon 2 — Idantite: Kiyès Ou Vrèman Ye ak Wòl Ou nan Rebati Ayiti



Jean Candio se fondatè JeanCandio Academy. Li dedike li pou ede moun dekouvri rezon ki deye egzistans yo, libere mantal yo, epi sèvi ak sistèm ,zouti ki disponib pou anseye sou dominasyon, valè, ak lwa nań lavi.

Jean Delio Candio/JeanCandio Academy

Jean Candio se fondatè JeanCandio Academy. Li dedike li pou ede moun dekouvri rezon ki deye egzistans yo, libere mantal yo, epi sèvi ak sistèm ,zouti ki disponib pou anseye sou dominasyon, valè, ak lwa nań lavi.

Youtube logo icon
LinkedIn logo icon
Instagram logo icon
Back to Blog